Steden en eilanden in Zuidoost Jutland

Het Deense Waddeneiland Rømø ligt ín Nationaal Park De Waddenzee. Je rijdt er zonder boottocht, via een 9 km lange dam, gewoon naartoe. Ontspan er op de breedste stranden van Europa (tot wel 4 kilometer breed!), verdiep je in de walvisvaarders geschiedenis en geniet van unieke activiteiten, fijne accommodaties en vooral heel veel natuur.

Zo mooi als een ansichtkaart. In het idyllische Møgeltønder word je verwelkomd door prachtige oude huizen, een geplaveide kasteelstraat en het indrukwekkende Schackenborg Slot kasteel, dat jarenlang het thuis was voor de Deense prins Joachim en zijn gezin. Proef de sfeer en overnacht in de naastgelegen Schackenborg Slotskro herberg en verken de omgeving. 

Het stadje Tønder, een paar kilometer verderop, is als één van 16 steden in Denemarken (waaronder Kopenhagen) verkozen tot nationaal cultuurmilieu. Wandel door deze oude marktstad die rijk werd door handel en de beroemde Tønderkant. Vanaf november krijgt de stad een speciaal sfeertje als de gezellige kerstmarkt zich settelt. Niet te missen: de watertoren is ingericht als museum met meer dan 30 Wegner-stoelen, ontworpen door de beroemde Deense designer Hans J. Wegner. Een Deens design pareltje! TIP met het Museum Sønderjylland ticket (Holiday Pass) krijg je korting op deze en 9 andere bezienswaardigheden in het zuiden van Jutland.

De haven van Sønderborg is gemaakt volgens een masterplan van sterarchitect Frank Gehry - de naam achter onder meer het Guggenheim Museum in het Spaanse Bilbao. Aan ieder end van de kade wacht je een hoogtepunt: het Sønderborg Slot kasteel en Alsik Hotel & Spa, waar je vanaf 46 meter hoogte uitzicht hebt over de kade, het kasteel én de weidse omgeving. Dineren met het uitzicht kan ook: restaurant Syttende op de 17e verdieping serveert je gerechten bekroond met een Michelinster. Andere aanraders dichtbij: Historiecenter Dybbøl Banke en Cathrinesminde Teglværk. TIP met de Sønderborg voordeelkaart bezoek je vijf bezienswaardigheden in en om Sønderborg met korting.

Geplaveide straatjes en pleintjes verwelkomen je in het oude hart van Aabenraa. Let ook op de gevels: veel zijn er bedekt met kunst. In mei wacht je het Streetfood Festival. 's Zomers is er op zaterdagen markt. En woon begin juli het ringsteken bij. 

Doen in en om Aabenraa: Ontdek de maritieme geschiedenis bij Cultural History Aabenraa, met scheepsmodellen en verhalen uit de hoogtijdagen van de stad als zeilschipmetropool. Het Brundlund Slot kasteel herbergt een kunstmuseum met werken van kunstenaars uit Sønderjylland van de 18e eeuw tot heden. In het Frøslevlejren Museum leer je meer over een zwart hoofdstuk in de Deense geschiedenis tijdens de Tweede Wereldoorlog. Pak tot slot vanaf Barsø Landing de veerboot naar het eilandje Barsø, waar je in 15 minuutjes naartoe vaart voor een leuke dagtocht.

Haderslev is net als Tønder en Fredericia benoemd tot nationaal cultuurmilieu. 3 steden voor op je lijstje dus! Bewonder de Ehlers Samlingen, een van de grootste aardewerk verzamelingen van Scandinavië. Het buurgebouw is al net zo interessant: stap in de renaissance sferen in het Von Oberbergs Hus. Andere aanraders: bezoek één van de oudste openluchtmusea van Denemarken, Arkæologi Haderslev. Ga mee met de wachters van de stad. En meng je tussen de locals tijdens het driedaagse Hertug Hans Festival. De omgeving van Haderslev is al net zo bijzonder. Ontdek het met de Camino Haderslev Næs: de wandelroute pakt gelijk een stukje Haderslev Fjord mee. De route start bij de dom van Haderslev en komt langs nog acht interessante kerken.

Die eerder genoemde Camino Haderslev Næs wandelroute brengt je gelijk naar een ander hoogtepunt: het eiland Aarø (zeg: ohreu) Het idyllische eilandje in het Haderslev Fjord ligt zo'n 1,5 km van het vasteland, de veerboot vanuit Årøsund Haven vaart je er in nog geen 10 minuten naartoe. Ontdek de wijngaard van het eiland, proef bier van de kleinste brouwerij van Denemarken en tuur regelmatig naar zee. Langs de zuidkust van Årø kun je bruinvissen dicht bij de kust zien. Haderslev ligt op 15 km. Maar ook Aabenraa, Christiansfeld en Kolding zijn binnen redelijk bereik. Goeie uitvalsbasis: Gammelbro Camping. Overnachten op Aarø, kan ook.

Verken Kolding, mooi gelegen aan het gelijknamige fjord. Je vindt er musea van wereldklasse, kunt er één van de ooit belangrijkste koninklijke kastelen van Denemarken bezoeken - het Koldinghus, met uitzichttoren - en de omgeving dichtbij brengt je UNESCO bezienswaardigheden. Voor natuur en lokale wijn verken je het Kolding Ådal (LINDELY wijngaard) of stap op de fiets. In, om en rond Kolding zijn veel mooie fietsroutes, zoals de Lillebælt Classic, de Christiansfeldruten - die je brengt naar UNESCO Werelderfgoed hoogtepunt Christiansfeld - of de Middelalderruten.

Er is geen plek als Fredericia. Ooit was het een fort dat veertig families huisde. Nu vind je er een rijke mix van historie, cultuur en natuur. Ook is Fredericia het vertrekpunt voor walvissafari's in Naturpark Lillebælt. De kans is groot dat je de kleine marsvin daadwerkelijk ziet. Of ga bridgewalken, op 60 meter hoogte, uniek in Europa! Voor de Deense klassieker, smørrebrød, ga je naar café Moms. Eten van sterrenklasse? Daarvoor is Restaurant Ti Trin Ned de place to be.

Bewonder de iconische architectuur aan het Vejle Fjord: Bølgen en het Fjordenhus (foto). Er huist een Michelinsterren restaurant, Lyst, voor wie geen genoeg kan krijgen van het schitterende uitzicht. Ook van cultuur geniet je volop in Vejle: kies uit maar liefst 10 Vejle Museums die je gratis kunt bezoeken. Een zomertip: Vejle Fjordfestival. Proeven: Fary Lochan Whiskey-stokerij. Zien: zo'n 20 minuten van Vejle ligt het UNESCO Werelderfgoed Kongernes Jelling, een bezoekers- en belevingscentrum over de Vikingkoningen en geboorteplek van Denemarken. Doen: voor wie graag wandelt, is de Rans Togt route (139 km) een aanrader. Hij voert je door 14 dorpen in de omgeving van Vejle. Langs kastelen, boerderijen en landhuizen.

Billund is de geboortestad van LEGO® en nog altijd staat hier de originele LEGO® fabriek. De grote trekpleister van de stad zijn de LEGO® bezienswaardigheden. Want wist je dat er naast het wereldberoemde LEGOLAND® nóg een LEGO® ervaring in Billund ligt? Het verrassende LEGO® House nodigt je heel het jaar door uit voor interactieve ervaringen met 25 miljoen LEGO® stenen. En handig: LEGO® House is overdekt - een prima jaarrond bestemming dus! Dit zijn de highlights in Billund:

Rijd je vanaf Vejle naar het westen, dan tref je Billund. Rijd je juist naar het oosten? Dan kom je bij Juelsminde. De gezellige havenstad brengt je vanzelf in de vakantiesferen. Omringd door mooie stranden, zoals Storstranden, fijne wandelpaden langs de kust, knusse restaurants en winkels kun je hier eindeloos genieten van zeezicht. Om te onthouden: tijdens het meerdaagse Juelsminde Havnefest in week 28 verandert de haven jaarlijks in een extra sfeervolle setting met muziek, wedstrijden en lokale specialiteiten.

Er zijn twee manieren om naar Vikingen eiland Hjarnø te reizen. Jaarrond vaar je er in slechts vijf minuten vanuit de haven van Snaptun naartoe. Ben je hier tussen het voor- en najaar? Dan is de fietsveer tussen Alrø en Hjarnø veel leuker. Bezoek op Hjarnø de Kalvestenene, die getuigen dat de Vikingen hier vroeger ook kwamen, en stop bij Café en galerij Det Grafiske Magasin. Overnachten kan er op de camping.

De haven van Snaptun ligt tussen Juelsminde en Horsens in. Je pakt er de veerboot naar zowel Hjarnø als Endelave - nog zo'n mooi eiland vol natuur. Je vindt er meer wildlife, dan mensen. Er huppelen zelfs zóveel wilde konijnen rond, dat Endelave het Konijneneiland wordt genoemd. Het is één van de mooiste kleine eilanden van Denemarken, waar je op dezelfde dag kunt wadlopen, een 'trollen'bos bewondert én een overvloed aan wilde dieren op je pad kunt treffen. Met wat geluk zie je behalve konijnen ook herten en zeehonden. Aanrader: volg de Kanino route (21 km).

Fjordstad Horsens is één van de oudste steden van Denemarken. Een mooie plek om wat cultuur tot je te nemen. Maak er een mini citytrip van met een overnachting in één van de fijne hotels of het prijswinnende gevangenismuseum FÆNGSLET, waar je bijzonder (en best voordelig) kunt overnachten. Een rondleiding met de vroegere cipier is een must. Handig: met de Museum Pass voordeelkaart ontdek je FÆNGSLET en drie nabije attracties met korting. Horsens is gelijk de perfecte uitvalsbasis voor dagtochten naar de eilanden Endelave en Hjarnø en de Fjordmino route, die je rondom het schitterende Horsens Fjord brengt.

Net als Endelave is Tunø zo'n bestemming waar de Denen zelf vakantievieren. De veerboot vanuit Hou vaart je er in nog geen uur naartoe. Geniet er met de locals van ongerepte natuur, die onverstoord z'n gang kan gaan. Auto's zijn er namelijk niet. Ook het water is van topkwaliteit en goed voor het vissen op zeeforel. TIP wandel de prachtige route rondom het eiland (8 km) waarbij je volop geniet van zeezicht en de kliffen.

Het oude spoorwegstadje Odder vormt het hart van de - onder Denen zeer geliefde - Odder Coast regio. Ontdek het gezellige stadje, de havenstadjes Hou en Norsminde, de prachtige stranden zoals Saksild Strand (foto) en de speciaalzaken die verspreid door de omgeving liggen. Eilandtochten naar Tunø en Hjarnø zijn vanaf hier zo gemaakt, en ook het groene binnenland rondom de Sukkertoppen, Bakkelandet, met de hoogste punten van Denemarken, is een aanrader om te verkennen. In de regio zijn volop vakantiehuizen om uit te kiezen en ook Saksild Strand Camping is een goede uitvalsbasis.